,

Verhalen uit de praktijk: Sociaal psycholoog Minou

Ieder kwartaal vertelt psychologe Minou van der Werf over haar ervaringen als sociaal psycholoog en PhD student. In deze blog post stelt zij zichzelf voor.

Liefde op het eerste gezicht…

Ik kan het me nog goed herinneren: op 5 VWO ging ik naar allemaal verschillende voorlichtingsavonden voor de universiteit. Deze avond ging mijn vader mee naar Psychologie. Na een paar minuten fluisterde hij tegen me: ‘Minou, dit is iets voor jou!’. Aan de kriebels in mijn buik voelde ik hetzelfde, dit was liefde op het eerste gezicht. Een jaar later ging ik voor de zekerheid nog een keer naar dezelfde voorlichtingsavond: Psychologie van Universiteit Tilburg. Ik zat daar en raakte lichtelijk in paniek. What happened?! Dit vind ik helemaal niet leuk… na de vraag gesteld te hebben of deze voorlichting verschilde van die van vorig jaar, kwam ik er al snel achter dat je binnen de psychologie meerdere kanten op kunt. Mijn liefde was de minder bekende variant van psychologie: de sociale psychologie.

Maar wat is sociale psychologie precies? Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar hoe de gedachten, gevoelens en gedragingen beïnvloed worden door andere mensen (Kenrick, Neuberg & Cialdini, 2007). In mijn eigen woorden: we proberen menselijk gedrag te verklaren. En doordat we weten hoe menselijk gedrag werkt, kunnen we het ook beïnvloeden. Dit gebeurt natuurlijk volop in reclame en marketing, maar je kunt het ook inzetten om goed gedrag te bevorderen. Dat klinkt heel mooi. En dat is het ook!

Financieel gedrag onderzoeken…

Tijdens mijn werk ben ik vooral bezig met het verklaren en stimuleren van financieel gedrag. Ik werk als onderzoeker bij het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) en ben als buitenpromovenda aan het promoveren aan Universiteit Leiden. Mocht je ooit vragen over geld hebben gehad, dan is de kans groot dat je bij Nibud bent uitgekomen. Mijn moeder kende het bijvoorbeeld omdat ze had opgezocht hoeveel zakgeld ze mij en mijn broertje moest geven. We geven voorlichting over financiën en onze missie is een Nederland zonder geldzorgen. Om goede voorlichting te kunnen geven, doen we heel veel onderzoek. Hoe geven mensen hun geld uit? Wat zijn risico’s om in de schulden te komen? Hoeveel zakgeld krijgen scholieren? Hoe zijn de financiën van studenten veranderd door het nieuwe studieleenstelsel? Hoeveel kan iemand lenen voor een hypotheek zonder in de problemen te komen? Naar bijna alles wat met financiën van consumenten te maken heeft doen wij onderzoek. De voorlichting en het advies dat Nibud geeft is dan ook altijd onderbouwd.

… en (positief) beïnvloeden

Naast het doen van onderzoek ben ik ook bezig met het stimuleren van gezond financieel gedrag. Hoe kun je mensen bijvoorbeeld helpen om te sparen? Welke inzichten uit de sociale psychologie kunnen we gebruiken om mensen meer te motiveren? Hoe worden mensen die een lening afsluiten beïnvloedt door hoe de website is ingericht? En hoe zou je het kunnen veranderen zodat ze de keuze maken die het beste bij hun situatie past? Om eerlijk te zijn is dit het leukste onderdeel van mijn baan. Je bent niet alleen theoretisch bezig, maar ook bezig met het toepassen van je eigen onderzoeksresultaten.

In dit blog zal ik jullie een inkijkje geven in hoe mijn werk als sociaal psycholoog eruit ziet. Ik zal jullie vertellen waar ik mee bezig ben en wat voor een dilemma’s ik tegenkom. Dit kan gaan van zoiets praktisch als waar je op moet letten als je een goede vragenlijsten wilt opstellen of hoe we inzichten uit de gedragswetenschappen verwerken in onze voorlichting, maar ook meer theoretisch over hoe bepaald (financieel) gedrag werkt. Maar mijn inspiratie kan ook uit mijn privéleven komen. Sociale psychologie is namelijk overal.


 

Sociaal Psycholoog Minou

Minou is 27 jaar, woont samen met Edgar en werkt als sociaal psycholoog.

 

,

Verhalen uit de praktijk: Gezinstherapeut Megan

Ieder kwartaal vertelt psychologe Megan Lenferink over haar ervaringen als gezinstherapeut. In deze blog post stelt zij zichzelf voor.

Toen ik in 2013 afstudeerde als psycholoog ben ik begonnen met individuele behandelingen. Voor mij als behandelaar was de belangrijkste motivatie dat ik mensen graag wilde helpen om verder te komen in hun leven. Wat me al snel begon op te vallen, was dat dingen veranderen of de volgende stap zetten bij de ene cliënt gemakkelijker ging dan bij de ander. Waar de een verder kon met wat we besproken hadden, bleef de ander vastlopen in hetzelfde probleem. Mijn uitdaging als behandelaar was dan om samen op zoek te gaan naar wat daar de reden van is, en die aanpakken.  Aangezien er wel honderd redenen kunnen zijn waarom het niet lukt, is dat best lastig! Er waren in elk geval een paar dingen die mij vaker opvielen in mijn sessies.

Zo lag het probleem van de cliënt lang niet altijd alleen maar bij hem- of haarzelf. Ik hoorde dan bijvoorbeeld dat er steeds iets mis ging in de communicatie met hun vriend, moeder, baas of broer. Of dat ze met het hele gezin steeds in hetzelfde patroon vast kwamen te zitten, waar niemand zich raad mee wist. Ik probeerde dan wel zoveel mogelijk inzicht en tips mee te geven, maar dan bleek dat het probleem toch niet opgelost werd. Ik heb vaak gedacht; ‘kon ik ze maar allemaal hier in mijn kamer krijgen, dan kon ik zien wat er nu echt misgaat en daarmee aan de slag gaan!’. Omdat mijn werk gericht was op individuele behandeling kon dat niet zomaar.

Ook zag ik hoe lang mijn cliënten bepaalde problemen al hadden. Vaak konden we echt een rode draad ontdekken die dan al begon in hun jonge jaren. Dat is helemaal niet gek, omdat veel van onze belangrijke patronen en overtuigingen al in de eerste zeven jaar van ons leven ontstaan. Als je dan van middelbare leeftijd bent en al zo lang bijna automatisch op een bepaalde manier reageert, is het echt lastig om het bewust anders te gaan doen. Ik bedoel, ik ben zelf nog geen dertig (best jong, al zeg ik het zelf) en ik merk zelf al hoe moeilijk het is om ergens ‘gewoon mee te stoppen’ (#snackenforlife). Regelmatig dacht ik tijdens een sessie; ‘had ik jou maar ontmoet toen je veertien was, dan hadden we toen al een hoop kunnen aanpakken en was je hier misschien helemaal niet in terecht gekomen!’ Tijdreizen is helaas niet een van mijn talenten. Daarnaast richtte mijn werk zich op volwassenen, dus ook daar kon ik weinig mee.

Toen ik steeds meer merkte dat mijn werk niet meer helemaal bij me paste, ben ik toch weer gaan solliciteren.

Al vrij snel vond ik een vacature voor gezinstherapeut. Hulp voor gezinnen met jongeren die aan het vastlopen zijn in hun leven. Ze gaan bijvoorbeeld niet naar school. Thuis gaat van alles mis. Er is vaak een negatieve sfeer in huis, met iedere dag ruzie en vaak ook agressie. Ouders weten zich geen raad meer, kinderen zijn het zat. Omdat ze vaak al veel hulp hebben gehad (die niet geholpen heeft) zijn ze niet super gemotiveerd om weer behandeling te volgen. En als gezinstherapeut ga je deze gezinnen helpen om weer meer samen te komen en anders met elkaar en de problemen om te gaan.

Misschien denk je nu wel; ‘wat een drama allemaal, ik moet er niet aan denken!’ Ik werd vreemd genoeg steeds enthousiaster. Ik zou niet alleen kunnen werken met jonge mensen die hun patronen nog volop aan het vormen zijn maar ik zou ook het hele probleem kunnen aanpakken. Ik kon iedereen in de behandelkamer uitnodigen die daarvoor nodig is. Moeiteloos schreef ik een motivatiebrief (want; erg enthousiast!) en ik mocht op gesprek komen en twee maanden later zat ik tegenover mijn eerste gezin.

En wat is het tof! En my god, wat is het lastig! Zoveel verschillen, zoveel meningen en zoveel pijn. Enerzijds zoveel hebben meegemaakt en het zo graag anders willen, anderzijds er eigenlijk ook te klaar mee zijn om er nog energie in te stoppen. Het is vaak al niet gemakkelijk om ze allemaal überhaupt in de behandelkamer te krijgen voor de eerste sessie, laat staan dat ze terugkomen en dat we samen dingen kunnen gaan veranderen!

Dus het is zoeken en hard werken. Het is aansluiten bij de een zonder dat ik de ander weer kwijtraak. Hoe dat nu allemaal wel of niet werkt en wat er bij mij als behandelaar vanbinnen gebeurt? Daarover vertel ik jullie graag meer in mijn blog posts voor Psycholoog Najla!


Megan is 27 jaar, getrouwd met Marco en werkt als gezinstherapeute.


Foto’s door What do you really live for.

Wil jij meer blog posts van Megan zien? Klik dan hier voor haar eigen blog Doorzien.