Berichten

, ,

Psycholoog Najla in de media: NPO Adrenalineweek

In de Adrenalineweek laten NPO3 bekende mensen hun grenzen opzoeken. In vijf verschillende video’s krijgen bekende Nederlanders een challenge voorgeschoteld waar zij buiten hun comfortzone moeten treden. In deze video’s geef ik een toelichting waarom de ene persoon meer van spanning en sensatie houdt en een ander graag volledig verlost is van prikkels.

Klik hier voor alle video’s.

In deze video gaat Danny Simons van NOS Mashup de Adrenaline Challenge aan. Naar eigen zeggen doet hij nooit dingen die een beetje eng zijn. Tijd om die grens eens op te zoeken.Zijn opdracht is een antiterreur operatie uitvoeren met een professioneel commandoteam. Pijn, een angstaanjagend hoge hartslag en spektakel gegarandeerd. Redt Danny de eindstreep, of wordt hij geveld door een terrorist? Ik leg legt uit waarom deze operatie voor Danny een challenge is.

,

De invloed van stress op je lichaam

Langdurige stress kan zorgen voor lichamelijke klachten. Veel mensen voelen zich ziek en bezoeken een arts. Deze kan echter geen ziekte vinden als oorzaak van de lichamelijke klachten. Vaak is er wel langdurige stress aanwezig in het leven van de patiënt. Vandaag ga ik meer vertellen over de invloed van stress op je lichaam en wat je kunt doen om lichamelijke klachten als gevolg van stress af te laten nemen.

Wanneer je last hebt van stress worden er allerlei hormonen aangemaakt. Onder andere het hormoon adrenaline wordt aangemaakt. Stress is een natuurlijke reactie op levensbedreigende situaties. Wanneer er sprake is van gevaar worden adrenaline en andere hormonen aangemaakt om jouw lichaam te activeren tot of vluchten of vechten. Je kunt hierbij denken aan de aanval van een beer.

Zoals Peter Levine aangeeft in zijn boek De stem van je lichaam; Wanneer we worden voorbereid op vechten of vluchten krimpt onze maag ineen en wordt de beweeglijkheid van de maag en darmen beperkt. Het heeft namelijk geen zin om veel energie te besteden aan het verteren van je eten als je je energie beter kunt gebruiken om je hart sneller te laten slaan en je spieren aan te spannen om je voor te bereiden op actie.

Wanneer jij last hebt van stress en dit een langere periode aanhoudt en jij hierdoor stresshormonen aan blijft maken is dit van invloed op je lichaam. De stress kan dit van invloed zijn op je hart, ademhaling, spijsvertering en je immuunsysteem. Delfos heeft om dit uit te leggen het psychosomatiekmodel opgesteld. Je kunt hier meer over lezen in het boek De schoonheid van het verschil. Ik vertel er hieronder al iets meer over.

Hart:

Als gevolg van langdurige stress kun je last krijgen van hartkloppingen en een te hoge bloeddruk. Ook kan het leiden tot een hartritmestoornis. Om te testen of de hartproblemen komen door stress wordt gekeken of het hart normaal functioneert bij lichamelijke inspanning. Wanneer de hartproblemen komen door stress zal het hart namelijk normaal functioneren bij lichamelijke inspanning. Wanneer de hartproblemen komen door een fysiek probleem verwacht je dat de problemen zich onder verschillende omstandigheden voordoen, bijvoorbeeld tijdens rust, activiteiten en stress.

Ademhaling:

Het psychosomatisch model van Delfos onderscheidt de factor ademhaling in het hoofd, de spieren en de longen. In het hoofd zie je dat er bij de zuurstof die naar het hoofd wordt gestuurd om denken en processen in het lichaam te reguleren iets gebeurt wat hoofdpijn, duizeligheid en concentratie kan beïnvloeden. De spieren worden beïnvloed om te kunnen vechten en vluchten. Dit leidt o.a. tot rugpijn en spierpijn. De longen worden beïnvloed om zuurstof binnen te halen en verdelen. Dit kan leiden tot vermoeidheid en slaapproblemen.

Spijsvertering:

Wanneer er last is van langdurige stress kan de testosteronproductie achterlopen waardoor de adrenaline onvoldoende wordt omgezet in activiteit. Bij vrouwen zie je dat dit leidt tot darmklachten en buikpijn. Bij mannen zie je dat dit vaker leidt tot maagklachten en vermageren.

Immuunsysteem:

Door een verandering in testosteron zie je bij mannen vaak dat zij bij langdurige stress sneller ziek worden. Er komen vaker ontstekingen en huidaandoeningen voor.

Gelukkig zijn er manieren om de lichamelijke gevolgen van stress aan te pakken. Spierspanning speelt een belangrijke rol bij de instandhouding van pijnklachten. Onderzoek door van der Veek uit 2007 liet zien dat het aanleren van ontspanningsoefeningen en het toepassen van het geleerde in het dagelijks leven is effectief gebleken bij patiënten met spierspanningshoofdpijn en klachten passend bij prikkelbaredarmsyndroom. Op mijn kanaal vindt je de komende weken op woensdag drie verschillende ontspanningsoefeningen.

Ook sport en beweging helpt om lichamelijke klachten als gevolg van stress aan te pakken. Vaak zie je dat mensen door de lichamelijke klachten minder sporten en bewegen. De conditie neemt dan af en hierdoor heb je eerder last van lichamelijke klachten wanneer het lichaam belast wordt. Ook zie je dat sport en beweging de aanmaak van stresshormonen doen laten afnemen. Het is dan slim op stapje voor stapje de belasting van het lichaam toe te laten nemen. Ook zul je op woensdagen drie video’s met stress reducerende sportieve oefeningen op mijn kanaal vinden.

Hopelijk begrijp je nu iets beter hoe stress ervoor kan zorgen dat jij last krijgt van lichamelijke klachten en wat je hiertegen kunt doen!

,

Een burn-out! Wat is het? Wie krijgt het? Hoe krijg je het?

Wanneer je het woord burn-out vanuit het Engels naar het Nederlands vertaalt dan betekent het opgebrand. Een burn-out is een vorm van mentale en fysieke uitputting. Mensen met een burn-out hebben het gevoel helemaal leeg en op te zijn. Er zijn dan geen reserves meer om op te teren.

Vaak is een burn-out werk gerelateerd. Vroeger werd gedacht dat een burn-out vooral voor kwam bij mensen die in dienstbare beroepen werken zoals verpleegkundigen en onderwijzers. Je zag dan dat ze door de uitputting afstand gingen nemen van hun cliënten. Ze vervreemden zich als het ware en gingen cliënten eerder onpersoonlijk behandelen als object. Ook werd dan gezien dat de persoon in kwestie zich niet meer goed voelde over zijn functioneren en niet meer het gevoel had iets goeds te bereiken in het werk.

Inmiddels weten we dat een burn-out in vrijwel alle beroepsgroepen voortkomt.

Vaak uit een burn-out zich op drie gebieden:

  1. Gevoel van uitputting
  2. Gevoel van afstand richting het werk en collega’s
  3. Gevoel van eigen incompetentie op het werk en verminderde prestaties door uitputting en gebrek aan betrokkenheid

Met andere woorden; je voelt je moe, je hebt het gevoel dat je werk niet meer goed uitvoert en je verliest betrokkenheid richting het werk.

Wie zijn dan toch die mensen met een burn-out?

Bij de hele beroepsbevolking is een stijging in burn-out klachten waar te nemen van 11% naar 13% tussen 2007 en 2012 terwijl in de 20 jaar hiervoor een redelijk stabiel beeld te zien was.

Vaak zie je dat een burn-out voorkomt bij mensen onder de 30 jaar. Met name jongeren tussen de 25 en 34 jaar hebben steeds vaker te kampen met psychische klachten.

De oorzaak kan zijn dat deze mensen relatief minder werkervaring hebben en hierdoor het werk dat zij uitvoeren minder goed aankunnen. De mogelijkheid is aanwezig dat deze jonge en hierdoor wat onervaren mensen overvraagd worden op hun werk.

Ook een tijdelijk contract kan leiden tot werkgerelateerde stress wat weer leidt tot een burn-out. Mensen met een tijdelijk contract zijn onzeker of zij hun baan zullen behouden en dit levert stress op. Ook zie je dat flexwerkers vaker te maken hebben met een lagere kwaliteit van werk en aan hogere productiviteitsnormen moeten voldoen dan mensen met een vaste aanstelling. Vooral jongeren hebben vaker tijdelijke contracten.

Bij singles zie je ook dat een burn-out vaker voor komt. De vrijgezellen onder ons hebben vaker een burn-out dan mensen die samen wonen of die getrouwd zijn. Je ziet dit met name bij alleenstaande mannen.

Ook zie je dat mensen die part time werken minder vaak een burn-out hebben dan fulltimers. Mensen die part time werken hebben natuurlijk meer tijd om te herstellen van hun werk en weer op te laden in energie.

Wat leidt dan tot een burn-out?

Op het werk zie je vaak dat er factoren zijn die leiden tot stress. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld hoge werkdruk, fysiek zwaar werk en emotioneel belastende contacten met cliënten.

Bij een hoge werkdruk kun je denken aan een hoge caseload. Bij fysiek zwaar werk kun je denken aan werken in de bouw. Bij emotioneel belastende contacten kun je denken aan een callcenter medewerker op de klachtenafdeling.

Ook zie je dat er op het werk steunende factoren kunnen zijn zoals ontwikkel mogelijkheden, voldoende uitdaging en autonomie in je functie (het gevoel dat je zelf iets in te brengen hebt in de manier waarop je je werk uitvoert), veel steun van je collega’s, een goed salaris en positieve feedback over je functioneren. Wanneer deze steunende factoren er niet zijn zie je vaak dat mensen de motivatie in het werk kwijt raken en betrokkenheid verliezen.

,

Wat kan ik doen bij angst en paniek?

Veel mensen hebben in hun leven last gehad van angst en/of paniek in een bepaalde situatie. Je voelt je angstig, je voelt je niet prettig, je hart gaat sneller kloppen, je begint te zweten, je begint te trillen. Mensen hebben dit gevoel als ze voor een grote groep moeten spreken, voorafgaande aan een belangrijk gesprek of wanneer ze auto moeten rijden op een drukke snelweg.

Dat doe ik dus nooit meer!

Vaak zie je dat mensen, na dit paniekerige gevoel, situaties gaan vermijden omdat ze bang zijn dat dit gevoel terug komt wanneer ze zich weer in deze situatie bevinden. Wanneer je een situatie gaat vermijden zal je angst voor deze situatie niet weg gaan.

Vandaag gaan we het hebben over wat je kunt doen in situaties waar je je angstig of paniekerig voelt en waar dit gevoel niet gegrond is. Angst en vermijding om van een dak af te springen, uit een brandend gebouw te rennen of om leeuwen te knuffelen is natuurlijk heel normaal en gegrond.

Tips

Vandaag ga ik een aantal tips geven die je kunnen helpen voorbereiden op situaties die we ervaren als stressvol en waar we tegenop zien. Deze technieken komen voort uit behandelingen bij paniekaanvallen. Paniekaanvallen komen veel voor, zijn vaak goed te behandelen zijn en zijn geen bedreiging voor de gezondheid. Wanneer je last hebt van paniekaanvallen is het belangrijk dat je professionele hulp zoekt. Maak dan een afspraak met je huisarts om je door te laten verwijzen. (Wil je weten wat er komt kijken bij een behandeling bij een psycholoog? Klik dan hier.)

Tip 1. Schrijf een steunende brief aan een denkbeeldige vriend of vriendin die dezelfde angsten heeft als jij. Zoek voor goed advies op internet of in de bieb informatie op over het gene waar de angst voor is. Geef in deze brief steun en vertel in de brief waarom de situatie niet verkeerd af kan lopen. Schrijf ook strategieën op die je denkbeeldige vriend of vriendin kan toepassen om de situatie minder spannend te maken. Schrijf de belangrijkste punten uit de brief op een zelfinstructiekaartje. Houd dit kaartje bij je en lees dit regelmatig aan jezelf voor.

Tip 2. Wanneer je last hebt van gevoelens van angst en stress is het fijn wanneer je ademhalingstechnieken en ontspanningsoefeningen kent om tot rust te komen. In de video over eetbuien leg ik je de ontspanningsoefening Nadi Shodana uit. Binnenkort zal er op mijn website en YouTube kanaal een video verschijnen waar ik een aantal ontspanningsoefeningen uitleg en voordoe.

Tip 3. Vaak zie je dat mensen angst en spanning hebben voor een specifieke situatie of activiteit omdat zij bang zijn dat deze situatie negatief af zal lopen. In de praktijk blijkt vaak helemaal niet dat deze situaties negatief aflopen. Zo zijn er mensen die telkens weer paniekerig zijn wanneer zij auto gaan rijden. In de praktijk blijkt dat er nooit iets ernstigs gebeurt tijdens deze autoritten en dat de angst niet gegrond is. Het kan dan helpen om een dagboekje bij te houden waar je na iedere autorit opschrijft wat er allemaal goed ging tijdens de autorit. Hierdoor wordt je meer bewust van positieve zaken tijdens de autorit en minder gefocust op het gevoel van stress en angst. Dit kan er dan toe leiden dat je voor en tijdens een volgende autorit minder last hebt van spanning.

Tip 4. Ga je iets spannends doen kijk dan of het mogelijk is om tijdens deze situatie steun te krijgen van een persoon die je rust en vertrouwen geeft. Samen sta je sterker dan alleen. Bespreek met deze persoon voorafgaande aan de situatie wat hij/zij kan doen om jou te ondersteunen. Ben jij bijvoorbeeld bang om voor een groep te spreken maar moet je toch een presentatie geven? Kijk dan of er in die groep iemand is die steun geeft en kijk of of die voor de presentatie even een moment van rust met je kan nemen. Kijk ook op moeilijke momenten tijdens de presentatie even naar deze persoon om weer even dat “feel good momentje” op te pakken. Vind jij het heel spannend om een vrachtwagen in te halen op de snelweg en vermijd je dit? Dan kun je bijvoorbeeld iemand die je vertrouwen en steun geeft mee nemen in de auto en samen de situatie aangaan. Spannende dingen doen samen met iemand waar je op kunt bouwen is vaak minder eng dan alleen.

Face your fears!

Het allerbelangrijkste is dus dat je situaties niet uit de weg gaat. Wanneer je situaties weer aan gaat, kun je ervaren dat je verwachting van de situatie niet klopt met de werkelijkheid; namelijk dat er geen groot gevaar dreigt!